Tobie Goedewaagen

Dr. Tobie Goedewaagen (1895-1980) behoorde tijdens de bezettingsjaren
tot de leiding van het Duitse nationaalsocialistische
bestuur in Nederland. Hij was als secretaris-generaal van het
Departement van Volksvoorlichting en Kunsten verantwoordelijk voor
de nazificatie van de Nederlandse cultuur. Hij nam omstreden maatregelen
als de gelijkschakeling van de pers en de omroepen, en dwong
kunstenaars lid te worden van de Kultuurkamer. Hij werd een alom
bekende en vooral gehate nsb’er met de scheldnaam ‘Rotkar’.

Maar wie weet dat Tobie Goedewaagen in zijn jonge jaren bevriend
was met toonaangevende kunstenaars als beeldhouwer John Rädecker
en een protegé was van de dichter Adriaan Roland Holst, vraagt
zich af welke ambities hem tot zijn nationaalsocialistische idealen
gedreven hebben. Opmerkelijk is dat na de oorlog een deel van zijn
gedachtegoed, onder meer de subsidiëring van kunst en literatuur,
werd overgenomen in nieuw overheidsbeleid.

Tobie Goedewaagen is het huiveringwekkende verhaal van een welgestelde
man uit een Amsterdamse bankiersfamilie, die zich intellectueel
ontwikkelde tot filosoof en vervolgens overtuigd nationaalsocialist werd.