‘Het vloekhout’ van Johan de Boose op de shortlist van de Libris Literatuur Prijs

Het vloekhout van Johan de Boose staat op de shortlist van de Libris Literatuur Prijs 2019. De Libris Literatuur Prijs wordt toegekend aan de auteur van de beste oorspronkelijk Nederlandstalige roman van het afgelopen jaar. Op 6 mei a.s. wordt de winnaar live bekend gemaakt in Nieuwsuur op NPO2.

De Jury over Het vloekhout:
‘Het vloekhout is een buitengewoon originele bijdrage aan de Nederlandstalige literatuur, een prachtige compositie, stilistisch ijzersterk. Aan het woord is een stuk hout dat de auteur met groot vernuft tot leven brengt. Aanvankelijk deel van een oude olijfboom, legt deze spaander een duizelingwekkende tocht af door tweeduizend jaar geschiedenis. Het stuk hout metamorfoseert op wonderlijke wijze : het wordt een deel van Christus’ kruis, twaalf eeuwen later wordt het gebruikt voor een zeldzaam Russisch Maria-icoon, het wordt zelfs een fetisj in het atelier van de schilder Malevitsj. Met dit welbespraakte stuk hout als ooggetuige komen we terecht op cruciale plekken en momenten in de Europese geschiedenis: van het Vaticaans concilie, een ontmoeting met een lijkwade in  Turijn, een Mohammedaans dispuut tot een bezoek aan het huis van Stalin en aan een concentratiekamp. Uiteindelijk wordt het meegenomen in de ruimte door een kosmonaut.

Tijdens zijn avonturen deelt het stuk hout zijn emoties, bedenkingen en inzichten met de lezer. Zo raken Dode Zeerollen, het manuscript van de Odyssee en de voorhuid van Christus met elkaar aan de praat in een duistere kamer van het Kremlin. Het boek is goed gecomponeerd met verrassende gebeurtenissen die elkaar in hoog tempo opvolgen en is meeslepend, ironisch en erudiet van toon. Stilistisch is Het vloekhout haast wellustig geschreven, lichtvoetig en ambitieus, met originele inzichten die ons doen nadenken over ons cultureel erfgoed, onze vaak donkere geschiedenis en onze eigen complexe actualiteit. Maar hoezeer onze geschiedenis ook een aaneenschakeling is van wreedheden en stommiteiten; in zijn slotalinea toont De Boose overtuigend aan dat de krachtigste bedenkingen tegen het mens-zijn het nog altijd afleggen tegen de rijkdom van onze simpele genoegens. Zoals de sensatie van heet zand onder je voeten.’

De schrijvers Jan van Aken, Johan de Boose, Rob van Essen, Esther Gerritsen, Bregje Hofstede en Ilja Leonard Pfeijffer maken nog kans op het winnen van de prestigieuze Libris Literatuur Prijs en de bijbehorende 50.000 euro.

Tijdens de persbijeenkomst in Amsterdam lichtte juryvoorzitter Jet Bussemaker toe dat de juryleden met elkaar meer dan 200 boeken hadden gelezen, waarbij ze moesten kiezen uit een sterk en divers aanbod. Uiteindelijk koos de jury voor zes romans die ‘de wereld in een nieuw licht tonen of ons juist confronteren met de onbegrijpelijkheid ervan. Ze schudden aan vaste denkbeelden en vertrouwde ervaringen, ze verrassen en bevrijden. Dat is de kracht van fictie en de betekenis van literatuur,’ aldus het juryrapport.

Naast Jet Bussemaker (hoogleraar aan de Universiteit Leiden en LUMC, oud-minister van OCW) bestaat de vakjury uit Erica van Boven, Sigrid Bousset, Dries Muus en Petra Possel. Op 6 mei a.s. wordt bekend welke van deze zes romans zij als de beste van het afgelopen jaar beschouwt. Nieuwsuur zendt die avond live een reportage uit van de prijsuitreiking in het Amstel Hotel te Amsterdam.